Klei kunst en route editie 2026

Klei en kunst in Dokkum

Van klei naar kunst: kleikunst en route in Dokkum groeide in zes jaar uit tot een evenement waar kunstenaars én bezoekers uit het hele land op afkomen. Achter het succes staan twee enthousiaste vrouwen: keramist Dineke Taal en organisator Mariska Post.

Dit jaar werd de klei- en kunstroute voor de zesde keer georganiseerd. Wat ooit begon als een idee voor een buitenexpositie, is inmiddels uitgegroeid tot een veelzijdig evenement met exposities, workshops, bijzondere locaties en volop ruimte voor ontmoeting.

Mariska Post noemt zichzelf bescheiden een ‘hobbyist’. Ze kreeg keramieklessen van Dineke en raakte tijdens een reis door Engeland geïnspireerd door de buitenexposities die ze daar zag. Waarom zouden we zoiets niet in Dokkum kunnen organiseren?

Zo ontstond het idee voor een kunstroute in de buitenlucht. De timing was bijzonder: het eerste evenement vond plaats in coronatijd. Juist doordat alles buiten werd georganiseerd, bleek het toch mogelijk. De eerste route was met ongeveer 15 kilometer eigenlijk veel te lang.

In de eerste jaren gingen Mariska en Dineke zelf op zoek naar keramisten die wilden deelnemen. Inmiddels is de situatie omgedraaid. Keramisten uit het hele land melden zich zelf aan. De deelnemers komen inmiddels uit vrijwel alle provincies. Alleen Limburg ontbreekt nog.

In januari beginnen ze te overleggen, teksten op te stellen en to-do-lijstjes samen te stellen. Dat gaat over en weer. Als ze op gang komen, neemt Mariska vooral de administratie voor haar rekening. Ze onderhoudt ook de contacten met de deelnemers. Dineke richt zich vooral op de subsidies en houdt de website bij. Samen zorgen ze ervoor dat alles rondom het evenement goed verloopt

Dat laatste is niet altijd eenvoudig. De kleikunstroute heeft geen stichting, waardoor sommige subsidieaanvragen ingewikkeld zijn. Voor bepaalde fondsen is een inschrijving bij de Kamer van Koophandel bijvoorbeeld een voorwaarde. Tegelijkertijd zijn subsidies hard nodig: folders, publiciteit en andere organisatorische kosten moeten immers worden betaald.

De expositie in het park van de Bonifatiuskapel is gelukkig gratis toegankelijk. Daarmee blijft kunst voor iedereen bereikbaar.

Dineke Taal studeerde antropologie, maar studeerde af in een tijd waarin daar weinig werk in te vinden was. Via een pottenbakkerscursus kwam ze in aanraking met keramiek. Inmiddels werkt ze al 26 jaar als keramist.

In haar atelier Kleitaal in Raard geeft ze workshops. Ook dit jaar bracht ze de keramiek dichter bij het publiek. Een maand lang huurde ze in Dokkum een pand dat werd omgetoverd tot het Kleicafé. Bezoekers konden er voor tien euro zelf een kommetje maken.

En juist dat zelf doen is belangrijk voor Dineke en Mariska. Kunst wordt volgens hen nog te vaak gezien als iets elitairs, iets waar je verstand van moet hebben. Door zelf met klei aan de slag te gaan, verandert die houding.

Duurzaamheid krijgt binnen het evenement eveneens aandacht. Dineke onderzoekt hoe lokale klei gebruikt kan worden voor keramiek. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk zitten daar nog de nodige haken en ogen aan.

Een belangrijk kenmerk van de kleikunst route is dat Mariska en Dineke ieder jaar met iets nieuws willen komen.

Dit jaar waren dat onder andere de lichtobjecten in de Bonifaciuskapel. De bijzondere combinatie van keramiek, licht en de historische omgeving zorgde voor een verrassende ervaring. Het werkte ook inspirerend.

Ook de workshops vormden een waardevolle aanvulling. Bezoekers konden tegen betaling zelf aan de slag met klei. Zo konden ze bijvoorbeeld een portret of dier boetseren of lokale klei onderzoeken en bewerken.

De route bestaat uitsluitend om keramiek, maar draait om meer. Ook de omgeving en de mensen die erbij betrokken zijn, spelen een belangrijke rol. Zo doen de molenaars mee en laten zij tijdens het evenement de wieken draaien. Kinderen konden er zelf met klei aan de gang en de molenaars bleken enthousiast om hun locatie en verhaal met bezoekers te delen.

En dan is er nog de lunch. Mariska zorgt ervoor dat de deelnemers die een locatie bemensen tijdens het weekend een lekkere lunch krijgen. Een klein gebaar misschien, maar het wordt enorm gewaardeerd.

Hoe groot het enthousiasme van bezoekers kan zijn, bleek vorig jaar. Er werden maar liefst 938 potjes door bezoekers gemaakt. Eigenlijk was het een recordpoging, maar vanwege de kosten werd de poging niet officieel aangemeld.De honderden potjes zijn nu onderdeel van een installatie die te zien was in de kelder van het museum in Dokkum

Zes jaar na de eerste editie is de kleikunst en route niet meer weg te denken uit Dokkum. Wat begon met twee vrouwen, een idee en een buitenexpositie, is uitgegroeid tot een evenement dat kunstenaars uit heel Nederland aantrekt en inwoners en bezoekers actief bij kunst betrekt.